نكردن و پيمودن راه كمال به سوى آنها حركت مىكند . رويكرد عبادى به خداوند سبحان ، كه از تمام شئون مادّه ، منزّه ، و از اين كه متعلّق حسّ مادى واقع شود ، پاك و مبرّاست ، هر گاه بخواهد از مرز دل و باطن بگذرد و به منطقه افعال ، كه فقط در ميان ماديّات دور مىزنند ، وارد شود ، هيچ چاره و گريزى نيست ، مگر اين كه اين توجّه قلبى عبادى ، تجسّم خارجى پيدا كند ، به اين ترتيب كه توجّهات قلبى ، با ملاحظه ويژگىها و خصوصيات آنها ، در قالب افعال و حركات مناسبى ريخته شوند . مثلًا هدف از سجده ، اظهار خوارى و ذلّت است و هدف از ركوع ، تعظيم و بزرگداشت و هدف از طواف ، فداكارى و جانبازى و هدف از قيام ، احترام و هدف از وضو و غسل ، پاكيزه شدن براى ايستادن در حضور خدا . شكى نيست كه توجّه به معبود و روى كردن بنده به او در عبوديّتش ، روح عبادت اوست و بدون آن عبادت ، حيات و موجوديتى ندارد . عبادت براى آن كه به كمال و ثبات و تحقّق خويش برسد ، نياز به تجسّم يافتن در افعال و اعمال دارد . بت‌پرستان و پرستندگان ستارگان و ديگر اجسام انسانى و غير انسانى ، در مقام عبادت معبودهايشان ، از فاصله‌هاى نزديك ، رو به روى آنها مىايستادند و عبادت مىكردند ؛ امّا اديان آسمانى ، از جمله اسلام كه تصديق كننده همه اديان آسمانى است ، كعبه را قبله قرار داد و دستور داد تا در نماز كه هر مسلمانى موظّف به انجام دادن آن است ، در هر نقطه‌اى از جهان رو به قبله بِايستند و در برخى حالات ، از رو به قبله يا پشت به قبله بودن ، نهى فرموده است و در حالات و مواردى هم ، رو به قبله بودن را مستحب دانسته است . بدين سان ، توجّه قلبى دائمى را به خانه خدا جلب كرده و اين كه انسان در هيچ حالتى ، از خلوت و جَلوَت ، ايستادن و نشستن ، خواب و بيدارى ، عبادت و طاعت و حتّى در پست‌ترين حالات ( حالت تخلّى ) خدايش را فراموش نكند . اين بود آثار توجّه قبله از نظر فردى . و امّا از نظر اجتماعى ، موضوع شگفت‌انگيزتر و تأثيرات توجّه به قبله ، روشن‌تر